Songkran - Nieuwjaar in Thailand

5155b70190887fb793ed53f0d368194a_medium.Songkran (in Thais: เทศกาลสงกรานต์) is het grootste, jaarlijkse festival in Thailand. Songkran luidt namelijk voor de Thai het nieuwe jaar in en geldt als een nationale feestdag; in 2018 heeft de Thaise overheid Songkran zelfs verlengd van 1 tot 5 dagen (12-16 april), zodat mensen de tijd hebben om naar familie elders in het land te reizen voor een gezamenlijke viering ervan.

De term ‘Songkran’ stamt uit het Sanskriet en betekent letterlijk: ‘astrologische voortgang’ of ‘overgang’. Het Thaise Nieuwjaar wordt gevierd op 13 april en dat zou weer samenvallen met zowel de overgang van de Zon vanuit het sterrenbeeld Pisces (Vissen) in Ariës (Ram) volgens de siderische of tropische dierenriem, als met het Nieuwe Jaar volgens de Boeddhistische zonnekalender in andere delen van Zuid- en Zuidoost-Azië.

Van oudsher wordt Songkran berekend volgens de methode, die wordt beschreven in de Suriyayart (in Thais: สุริยยาตร์), oftewel de Thaise versie van de Surya Siddhanta (astrologische berekeningen vanuit het Hindoeïsme).

Thais Nieuwjaar in verhouding tot westers Nieuwjaar

Songkran is het traditionele Thaise Nieuwjaar, zoals dat al vele eeuwen werd gevierd. Ooit werd deze traditie vanuit India overgenomen. De oude Brahmanen aldaar geloofden namelijk, dat de Zon zijn ommeloop rondom de aarde zou hebben voltooid, wanneer hij opnieuw het teken Ariës (Ram) zou betreden. Tot 1888 kon de datum (afhankelijk van de astrologische stand van de Zon) verschillen, maar dat jaar besloot men Songkran vast te zetten op 1 april.

559afdf74ee615bc62f2efb6d3429161_medium.Westerse invloeden gingen echter ook aan Thailand niet voorbij en in 1940 besloot de Thaise overheid om voortaan de westerse kalender te volgen; officieel werd nu het westerse Nieuwjaar op 1 januari aangehouden. De viering van Songkran bleef echter op de kalender staan, maar werd voortaan een traditioneel festival – net zoals het Chinese Nieuwjaar dat voor vele Chinezen is. Wel werd het erkend als een nationale feestdag.

In 1989 besloot de Thaise overheid de aanvang van Songkran te corrigeren, zodat de datum exact verliep met de astrologische berekeningen: Songkran werd verplaatst van 1 april naar 13 april, waarbij de Thaise overheid gemakshalve de periode 12-14 april aanhield.

Legende van Songkran

Volgens Boeddhistische geschriften zou Songkran zijn ontstaan na de dood van de god Kapillaprom, die zijn hoofd verloor in een weddenschap.

69c2fab97ef73851ecf158085a19aa7f_medium.Het verhaal gaat, dat er lang geleden een rijke man en een arme man naast elkaar woonden. De arme man, die stevig dronk, had twee zoons. Hij bespotte de rijke man, omdat deze geen kinderen had. De rijke man smeekte daarna de goden van de Zon en de Maan om hem een zoon te gunnen, maar zonder succes. Toen offerde hij gekookte rijst aan een boomgod ter ondersteuning van zijn smeekbede. Deze was zo vereerd, dat hij bemiddelde bij Indra, de koning der goden, en waarempel! De rijke man kreeg een zoon, die hij Thammabal Kumara (beschermer van rechtschapenheid) noemde.

459d2859cd11b470836be1d13acc428e_medium.Thammabal was een slimme jongen, die mensen kon weerhouden van het goede pad te dwalen en verder onder meer de spraak der vogels kon verstaan. Eén van de goden, genaamd Kabillaprom, wilde de toen 7-jarige jongen testen en gaf hem een raadsel op: Waar zit de glorie (of ‘sri’) van de mens in de ochtend, gedurende de dag en in de avond? De winnaar behield zijn leven, maar de verliezer zou zijn hoofd verliezen. De jongen piekerde zes dagen lang, maar wist het antwoord niet. Tot hij boven zich in een suikerpalm een paar adelaars hoorde praten over het raadsel en zijn eigen, verwachte dood. “Maar wat is het antwoord eigenlijk?” vroeg de ene adelaar aan de andere. “Simpel”, zei deze, “In de morgen zit de sri in het gezicht, daarom wassen de mensen het elke morgen. Gedurende de dag gaat de sri naar het bovenlichaam, daarom parfumeren mensen dit. In de avond gaat de sri naar de voeten, daarom wasen de mensen hun voeten elke avond.”

Toen de god op de zevende dag het antwoord eiste, vertelde Thammabal hetgeen hij had afgeluisterd. De god Kabillaprom had verloren! Hij verzamelde zijn zeven dochters om zich heen en vertelde hen, dat hij zijn hoofd moest afhakken. 6a31ce2d7dd9d4fcc94fa7fe524e7ebe_medium.Echter, als zijn hoofd op de aarde viel, zou het een ramp veroorzaken, als zijn hoofd in de lucht werd geworpen, zouden de regens niet meer komen en als zijn hoofd in zee viel, dan zou al het water opdrogen. Zijn oudste dochter Thungsa ving daarop haar vaders hoofd op en plaatste het op een phan (een dienblad op een voet) in een grot in de heilige berg Kailash in de Himalaya.

Elk jaar, wanneer de Zon in het teken Ariës treedt, vormen Kabillaproms kinderen (ook wel de Nang Songkran genoemd) een processie aan de voet van de berg Meru. Eén van hen draagt een blad met Kabillaproms hoofd. Tijdens de processie – die ongeveer een uur duurt – staat, zit, ligt of slaapt zij op de rug van een (meestal) olifant, volgens een strikt tijdschema. De naam van de processie en de feestelijkheden, die erop volgen, werden later afgekort tot Songkran.

Songkran: waterfestival en andere nieuwjaarstradities

519f64e16462b3a86b8e073f03ab3146_medium.De Songkran-viering zit vol met symbolische tradities. Eerst zorgt men bijvoorbeeld dat het huis is schoongemaakt. Dan zijn er door het hele land processies met Boeddha-beelden (in plaats van Kabillaproms hoofd). In de ochtend van Songkran begint men met Tham Bun, een vorm van offeren en/of goede daden doen om goed karma op te bouwen. In de tempels offert men voedsel aan de Boeddhistische monniken en eert men de voorouders. Verder wordt water over de Boeddha-beelden, de handen van de monniken en later over de mensen (groot en klein, jong en oud, Thai of buitenlander) gegoten als rituele zuivering, bedoeld als het wegwassen van iemands zonden en iemands ongeluk, om dan rein het nieuwe jaar in te gaan.

433ecfc805781c15e9cd43b14e3cf0d7_medium.Waar men in India het Holi-feest (Lentefeest) viert door elkaar te bestuiven met felgekleurd poeder, zo viert men in Thailand op 13 april Songkran vooral door elkaar rijkelijk met water te overgieten. Emmers, tuinslangen, waterpistolen en dergelijke zijn daarbij geoorloofd. Optochten met versierde olifanten, die voor de gelegenheid de massa vrijelijk met hun slurfen vol water mogen bespuiten, zijn onmiskenbare hoogtepunten. Hoofdstraten worden voor ander verkeer afgesloten en veranderen soms in tijdelijke arena’s, waarin heuse watergevechten tussen groepen worden uitgevochten. Ook zijn er wel de traditionele parades, waar de deelnemers in traditionele Thaise kledij gestoken zijn en waar soms zelfs een ‘Miss Songkran’-verkiezing uit voortkomt.

85202b03c7cb05876c13215bcd845ff7_medium.Eén van de meer formele rituelen vindt dan weer plaats op Wan Nao (14 april): gelovige Boeddhisten bezoeken dan hun tempels en bouwen er chedis van zand (een soort zandkasteel in de vorm van een Boeddhistische tempel). 15 april is meestal in het grootste deel van het land de laatste volle dag van de festiviteiten. Op 15 en 16 april bezoeken velen opnieuw de tempels en brengen er offerandes van onder meer voedsel en bloemen.

Songkran: veel plezier, maar niet alles mag

0dc5795ffcb7e892baef06890aa14a9d_medium.Hoewel de temperatuur vooral in het zuiden in deze periode kan oplopen tot boven de 40 °C, dient men – als Thai, maar ook als buitenlandse toerist – fatsoenlijk gekleed te zijn. In 2016 werd nog een Britse toerist gearresteerd, omdat hij ‘onzedelijk gekleed’ (met ontbloot bovenlijf en verder alleen een korte broek) aan een watergevecht had meegedaan. Datzelfde jaar werd elders een man gearresteerd, die een vrouw zonder top had gefilmd. Beide mannen kregen een boete, naar de topless vrouw in de video wordt nog steeds gezocht.

 

Verteld door:

© ZiaRia.

(2019) Foto's: Office.microsoft.com, Pixabay.com, Wikimedia Commons.

 

8f4779f88d892c81837f6ed1db38ca8b_medium.Kijk voor andere artikelen en verhalen eventueel ook eens naar:

Chinees-Nieuwjaar-volgens-de-Maankalender

Maslenitsa-lentefestival-en-pannenkoekfeest-in-Rusland

Happy-Holi!-Het-Indiase-feest-van-kleur-en-plezier

Sakura-in-Japan-festival-van-de-kersenbloesem

Chanoeka-het-Joodse-feest-van-de-Lichtjes

Of lees verder op:

https://tallsay.com/ziaria of

https://ziariasblog.wordpress.com/

 

200

9 Comments

ZiaRia

Wednesday, November 13, 2019 Reply

Lijkt mij ook!

Robin93

Wednesday, November 13, 2019 Reply

Prachtig om een keer mee te maken!

Oxalis

Wednesday, November 13, 2019 Reply

Leuk artikel. Heel interessant, voor ons onbekende vieringen in andere landen en hoe ze zijn ontstaan.

Asmay

Wednesday, November 13, 2019 Reply

Wat apart, een traditioneel nieuwjaar en dan elkaar met water 'schoonmaken'. Dat moet een heleboel pret geven!

ZiaRia

Wednesday, November 13, 2019 Reply

Ja, net als ook bijvoorbeeld de Chinezen, de Joden en de Moslims. Wij komen er wat dat betreft maar karig van af met alleen 1 januari.

Willemijntje

Wednesday, November 13, 2019 Reply

Leuk om te lezen hoe de Thai dit feest beleven, ze hebben dus eigen 2x nieuwjaar!

Lucifall

Wednesday, November 13, 2019 Reply

Mooi artikel!! Happy Songkran!

ZiaRia

Wednesday, November 13, 2019 Reply

Jammer genoeg helemaal waar.

Lucifall

Wednesday, November 13, 2019 Reply

Helaas zijn de Thai wegen tijdens Songkran nog gevaarlijker https://www.google.com/amp/www.khaosodenglish.com/news/crimecourtscalamity/calamity/2019/04/12/46-road-deaths-on-songkrans-1st-dangerous-day/amp/

Laat een reactie achter

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd *

Name *
Email *
Website